Nuchter op weg

Vraag je puber eens hoe hij of zij na een feestje of avond uit meestal thuiskomt. Stel open vragen, luister vooral, en wees nieuwsgierig naar de keuzes die je kind maakt. Daarna kun je samen bespreken in welke situaties het lastiger wordt om veilig thuis te komen, bijvoorbeeld als iemand toch heeft gedronken, als er druk is vanuit vrienden, of als er geen vervoer is. Vraag wat je kind in zo’n moment nodig zou hebben en kijk hoe jij daarbij kunt helpen, bijvoorbeeld door afspraken te maken over ophalen of een alternatief vervoer.

Als ouder heb je met je eigen gedrag veel invloed op dat van je kind. Onderzoek laat zien dat jongeren vaak het verkeersgedrag van hun ouders overnemen. Alleen zeggen: “rij nooit onder invloed” is daarom niet genoeg. Je kind let vooral op wat jij dóét en hoe je ermee omgaat. Laat dus zien dat jij altijd nuchter rijdt en betrek je kind bij de afspraken en keuzes die je maakt. Denk bijvoorbeeld aan wie er na een familieverjaardag of etentje terugrijdt. Als je kind ziet dat jij nuchter rijden serieus neemt, wordt het voor hem of haar veel vanzelfsprekender om dat ook te doen.

Momenten waarop er veel verandert in het leven van je puber zijn vaak een mooi en logisch moment om het gesprek te voeren over alcohol, drugs en verkeer. Denk aan een verhuizing, het halen van een scooter- of autorijbewijs, eindexamen, of op zichzelf gaan wonen. Juist in zulke fases worden nieuwe keuzes gemaakt en nieuwe gewoontes gevormd.

Daarnaast is de invloed van vrienden tijdens de hele pubertijd groot. Pubers zijn gevoelig voor groepsdruk, ook als ze dat zelf niet altijd zo zien. Maak dit bespreekbaar door open te vragen hoe er in de vriendengroep wordt omgegaan met rijden onder invloed. Bijvoorbeeld: wat vinden jouw vrienden daarvan? en wat doen jullie als iemand te veel heeft gedronken en nog naar huis moet? Zo wordt het een gesprek waarin je samen nadenkt, in plaats van een preek.

Een nieuwsbericht over rijden onder invloed kan een laagdrempelige manier zijn om het gesprek te openen. Je hoeft er niet meteen een “les” van te maken: vraag gewoon wat je puber ervan vindt en wat hij of zij denkt dat de gevolgen kunnen zijn. Veel jongeren vinden vooral veiligheid (voor zichzelf én voor andere weggebruikers) een belangrijke reden om niet onder invloed te rijden. Daar kun je op aansluiten.

Bespreek daarna samen in welke situaties het lastig kan worden om nuchter te blijven in het verkeer niet alleen als bestuurder, maar ook als bijrijder of vriend(in) die erbij is. Maak het daarna concreet door samen te bedenken wat je kind in zo’n situatie kan doen. Bijvoorbeeld: blijven slapen bij een vriend(in), vragen of jij hem/haar ophaalt, samen naar huis fietsen in plaats van alleen, of een taxi pakken. Zo voelt je kind zich beter voorbereid als het erop aankomt.