Kenniscentrum

In Nederland is er een grote groep autoliefhebbers, waaronder veel jongeren, wat zich uit in de vele autoshows die maandelijks worden georganiseerd. Het beoefenen van de auto als hobby lijkt soms gepaard te gaan met risicogedrag, zoals te hard rijden en risicovol rijgedrag. Er is echter nog onvoldoende wetenschappelijk inzicht in de specifieke jongeren die naar autoshows gaan, hun ervaringen met auto’s als hobby, en de relatie tussen deze hobby en risicogedrag in het verkeer. TeamAlert heeft middels dit onderzoek inzicht gekregen in de motivaties en gedragingen van jongeren met een passie voor auto's en hun houding ten opzichte van verkeersveiligheid.

In de afgelopen jaren is het aantal internationale studenten in Nederland flink gestegen. Omdat veel internationale studenten in de stad wonen (LMS, 2023), is fietsen voor hen een aantrekkelijke optie. Echter kan fietsen in het Nederlandse verkeer voor deze groep best een uitdaging zijn. Internationale studenten zijn gemiddeld vaker betrokken bij verkeersongevallen, overtreden vaker de verkeersregels en maken vaker verkeerde inschattingen in vergelijking met Nederlandse studenten (De Waard et al., 2020).

De fatbike is een veelbesproken fenomeen in het nieuws. Hoewel het eerder vaak ging over het vernieuwende en stoere karakter van dit type e-bike, kwamen fatbikers het laatste jaar veelal negatief in het nieuws. Zo zorgen ze voor veel “ergernis en overlast” (NOS, 2024) en zijn ze “bijna even verguisd als populair” (Parool, 2023). Ook is het aantal ongelukken met ernstig letsel onder fatbikers sterk toegenomen (VeiligheidNL, 2024).

In 2023 is een mailing (nieuwsbrief) voor beginnende bestuurders gestart in samenwerking met het CBR. Deze samenwerking is in 2024 voorgezet. In 2024 is de nieuwsbrief in totaal 4 keer verzonden naar de doelgroep. Naast de nieuwsbrief heeft TeamAlert dit jaar ruimte gemaakt om de doelgroep aan de hand van een onderzoek nog een keer te benaderen. Dit onderzoek richt zich op 2 facetten: Wat vindt de doelgroep van de content van de nieuwsbrief en welke onderwerpen spreekt hen vooral aan? In hoeverre speelt rijangst, schaamte, en spanning een rol bij deze doelgroep van beginnende bestuurders? Er is een vragenlijst uitgezet door TeamAlert waaraan in totaal 117 jongeren hebben deelgenomen.

In vergelijking met andere Europese landen is het drugsgebruik in Nederland onder jongeren hoog. Maar, de meeste jongeren gebruiken geen drugs. Onder sommige jongeren heerst toch het idee dat het gebruik van drugs steeds normaler is (EenVandaag, 2023). Naast gezondheidsrisico’s kent drugs veel maatschappelijke gevolgen, zoals de kans op verkeersongevallen. Er is veel kennis over het drugsgebruik onder jongeren en de veronderstelde normalisering van drugs in Nederland. Als aanvulling hierop onderzocht TeamAlert de huidige trends en de geldende sociale norm rondom drugsgebruik in het verkeer.

Fietsen onder invloed van alcohol komt veel voor onder jongeren, blijkt uit eerder onderzoek van TeamAlert (2023). Gezien de groeiende populariteit van de elektrische fiets onder jongeren (GfK, 2022), ontstond de vraag in welke mate jongeren na het drinken van alcohol op de elektrische fiets stappen. TeamAlert onderzocht dit en de resultaten zijn opvallend: ruim één op de vijf jongeren uit het onderzoek rijdt onder invloed op de elektrische fiets. Van deze jongeren heeft een kwart al eens een ongeluk meegemaakt. Waarom nemen jongeren dit risico?

Het aantal verkeersdoden door een bestuurder onder invloed is de afgelopen jaren flink gestegen (NOS, 2023). Jongeren die onder invloed rijden zijn minder goed in staat om verkeerssituaties te beoordelen, gevaren te herkennen, de auto te besturen en alert te blijven. Eerdere onderzoeken van TeamAlert geven inzicht in de motieven van jongeren om onder invloed te rijden. Maar wat bepaalt dat ze die allereerste keer onder invloed achter het stuur stappen? Hier is nog maar weinig over bekend, terwijl dit een indicatie kan zijn voor herhaaldelijk rijden onder invloed.

Cannabis is in Nederland een veelvoorkomende drug; volgens de Nationale Drug Monitor gebruikte bijna een kwart van de Nederlandse bevolking in 2022 cannabis. Om te onderzoeken in welke mate Nederlanders onder invloed van cannabis autorijden, voerde TeamAlert eind 2023 onderzoek uit naar cannabisgebruik in het verkeer. De helft van de cannabisgebruikers van 18 jaar en ouder reed in het afgelopen jaar binnen 8 uur na het blowen in de auto. Bijna een kwart deed dit binnen één uur na het blowen.